پخش زنده
امروز: -
پژوهشگر و کارشناس مسائل اقتصادی در برنامه گفتوگوی ویژه خبری به شرح موضوع مالیات دریافت شده در سال ۱۴۰۵ پرداخت.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، آقای وحید عزیزی با حضور در این برنامه به پرسشها درباره مالیات دریافت شده در سال ۱۴۰۵ پاسخ گفت. متن کامل گفتوگو به این شرح است:
مقدمه مجری: درباره درآمدهای مالیاتی دولت صحبت خواهیم کرد و میزان وابستگی بودجه به درآمدهای مالیاتی و این که الان چه میزان از بودجه کشور متکی به درآمدهای مالیاتی است و چقدر امکان تحقق آن وجود دارد و پیش بینیها برای سال آینده و بودجه ۱۴۰۶ چه خواهد بود؟
سوال: ارزیابی شما از میزان اتکای بودجه به درآمدهای مالیاتی چه است؟ فکر میکنید که این اتکا آیا ظرفیتی بیش از این میتواند داشته باشد یا تا همین میزان هم یک مقداری شاید چالش برانگیز باشد؟
عزیزی: چیزی که در تکالیف دولت در قانون برنامه هفتم در نظر گرفته شده این است که این نسبت به هشتاد درصد برسد در هزینههای جاری دولت، منتها در سالهای مختلف این نوسان داشته و امسال به ۵۰ درصد تقریبا طبق چیزی که وزیر اقتصاد اعلام کردند ۵۰ درصد از درآمدهای دولت از محل منابع مالیاتی است. منتها اگر درآمدها محقق شود طبق چیزی که در قانون بودجه امسال تصویب شده این درصد بالاتر است، در چند سال اخیر هم الحمدالله درآمدهای مالیاتی محل اصلی تکیه دولت است و درآمدهای نفتی هم در کنار آن است.
درآمدهای نفتی و غیر از آن بیشتر از جنبه ارزی و نیاز ارزی کشور اهمیت دارد، اما چیزی که عمده نیاز دولت و نیاز کشور را باید تامین کند، مثل همه دنیا درآمدهای مالیاتی است. امسال هم به نظر میرسد که با وجود اینکه گفته شد درآمدها کاهش داشته، کاهش که نداشته، افزایش داشته، منتها نسبت به چیزی که در قانون بودجه آمده محقق نشده در چند ماه اول سال، به نظر میرسد که این روند در ماههای آینده بهبود خواهد یافت، انشاالله.
سوال: امکان تحقق ۵۰ درصد اتکای بودجه به مالیات را خوشبینانه میبینید؟
عزیزی: نه، اینکه اصلا بدبینانه است ۵۰ درصد و به نظر من بیش از این خواهد بود.
سوال: نه، منظورم این است که آن ۵۰ درصد؟
عزیزی: ۵۰ درصد چیزی بوده که الان امسال محقق شده است.
سوال: صد در صد آنچه که در بودجه آمده به نظر شما محقق میشود؟
عزیزی: اگر کارهایی انجام بشود که مانع از این بشود که این حوادثی که در کشور اتفاق افتاد و بحثهای دیگر چالش ایجاد نکند، به نظرم محقق میشود و عدد عجیبی هم نیست یعنی سال گذشته وقتی قانون بودجه داشت تصویب میشد، دوستان سازمان امور مالیاتی و سازمان برنامه با نمایندگان کمیسیون تلفیق که صحبت کردند شرایط کشور را در میان گذاشته بودند و عدد به نسبت کمی در نظر گرفته شده بود، حتی من خاطرم هست رئیس محترم سازمان برنامه آمد در همین برنامه شما و اعلام کرد که ما تقریبا ۴۰ درصد رشد قرار دادیم که این خیلی کمتر از تورم کشور است و لذا فشاری قرار نیست اتفاق بیفتد و مودیان و تلاش و کار عجیبی هم برای تحقق آن نیاز نیست انجام شود.
به نظر میرسد که این تحقق نیافتن هم که در این چند ماه اول سال اتفاق افتاده یکی ناشی از این است که اولا همیشه ابتدای سال درآمدهای مالیاتی کمتر اتفاق میافتاد بخاطر این که سالهای عادی موعد تسلیم اظهارنامه خرداد و تیر بود، دو ماه اول سال کمتر بود شروع میشد از ماه سوم و چهارم رشد اتفاق میافتاد امسال، چون موعد اظهارنامهها بخاطر شرایط جنگی کشور فرصت بیشتری داده شد این رشد هم دیرتر اتفاق افتاد، یعنی مثلا اگر ما در چهارماهه اول سال ۵۰ درصد تحقق حدودا داشتیم این در ۵ ماهه حدود ۷۰ درصد رسید و به نظر من بعد از این هم اگر کاهشی داشته باشیم ناشی از مسائل کشور نیست ناشی از این است که کارهایی که باید انجام شود در سازمان امور مالیاتی و در نظام امور مالیاتی به خوبی انجام نشده است.
سوال: چه کارهایی به نظر شما باید انجام شود؟
عزیزی: مثلا فرض کنید ما همیشه در خرداد و تیر موعد اظهارنامه اصناف را داشتیم و اظهارنامه پیش فرضی که با عنوان اظهارنامه برآوردی و استفاده از تبصره ماده صد قانون مالیاتهای مستقیم، مالیات به صورت سامانهای از طرف سازمان محاسبه میشد، خیلی از اصناف همان را میپذیرفتند و دیگر نمیرفتند سراغ این که اظهارنامه بدهند و وارد بحث رسیدگی و حسابرسی بشوند، ما الان در اواخل ماه ششم سال هستیم منتها هنوز این سامانه برای اصناف باز نشده، چون شما میتوانید بگویید که من بالاخره اختیار دارم و مجوزهایی دارم که فرصت بیشتری بدهم به افراد که تکلیف شان زمان بیشتری داشته باشد که بتوانند بیایند این را پر کنند یا تایید کنند، شما میتوانید از چند ماه قبل سامانه در اختیار باشد و کسانی که میخواهند زودتر این کار را انجام بدهند خیالشان راحت باشند ببینند مالیاتشان کم شده زیاد شده، این کار تقریبا انجام نشده و این سامانه بالا نیامده، سال گذشته هم تقریبا همچنین مشکلی بود که این اتفاق خیلی دیر انجام شد، در صورتی که سالهای قبل از آن ما میدیدیم که از دو سه ماه قبل از فرصت قانونی این کار انجام میشد.
بحث اینکه الان از زیرساختهای اطلاعاتی که سالهای اخیر در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار داده شده و نظام مالیاتی استفاده کافی بشود، الان آقای رئیس جمهور دغدغهای داشتند از زمان نمایندگی مجلس پیگیری میکردند که دادههای کشور متصل بشود مخصوصا دادههای اقتصادی در یک نقطه به هم متصل شود و این نقطه را سازمان امور مالیاتی در نظر گرفتند بخاطر ماده ۱۶۹ مکرر قانون مالیاتیهای مستقیم و تکالیف دیگری که همه دادهها را باید در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار بدهند، آقای رئیس جمهور شاید حدود ده نشست شخصا برای این موضوع برگزار کردند در این دولت و واقعا جزو نکاتی است که باید تشکر کرد از ایشان، منتها ماحصل آن دادهها و ماحصل چند هزار میلیارد تومانی که صرف سامانهها و زیرساختهای مختلف مالیاتی شده، الان باید خودش را نشان بده.
بعد از چندین سال یا خیلی از قوانینی که ما قبلا نداشتیم الان این اختیارها و مجوزها در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار گرفته در قانون احکام دائمی بودجه، چه در قانون برنامه هفتم، چه به مروز چیزهایی که تصویب شد، اینها در اختیار نظام مالیاتی هست و میتواند از این طریق درآمدها رشد پیدا کند تازه ما این چیزی که قبل از این با هم صحبت کردیم رشد درآمدهایمان نبود همان چیزی بود که خیلی عدد معقولی در بودجه پیش بینی شده بود و قرار بود آن محقق شود که این نشده، بله یک مقداری برخی تکالیف یا برخی مجوزها هست که مثلا اصنافی که آسیب دیدند کسب و کارهایی که آسیب دیدند، به ایشان زمان بیشتری داده شود اگر کسی خسارت دیده از محل تامین شود.
اعداد اینها واقعا اعداد بزرگی نیست یعنی اعدادی است که بالاخره سامانههای سازمان مشخص است، میتوانند بگویند آقا این میزان مثلا درآمدهای مالیاتی کاهش پیدا میکند. ضمن این که درآمدهای مالیاتی عمده آن اولا قسمت مالیاتهای مستقیم آن که همان مالیات بر درآمدها است چه شرکتها چه اصناف مربوط به یا سال گذشته است یا سالهای گذشته است بخاطر اختیاری که دارد سازمان دیرتر رسیدگی کند یا آن موارد زمانی که دارد، لذا اولا این مالیات مربوط به سالهای قبل است یعنی سودی که سالهای قبل کسب شده، خیلی از شرکتها هم شما دیدید در مثلا صورت مالی اعلام میکنند در بورس، کنار میگذارند، خودشان محاسبه میکنند و کنار میگذارند بهعنوان چیزی که باید پرداخت کنند به دولت.
بحث مالیات بر ارزش افزوده و مالیات بر کالا هم که اتفاقا باید افزایش پیدا کند، چون قیمت ارز خیلی افزایش پیدا کرد تورم در کشور افزایش پیدا کرد این یک بحث اسمی است، چون از قیمت کالاها این مالیات گرفته میشود لذا به نظر میرسد که ما دلیلی نداریم برای این که کاهش اتفاق بیفتد، بله اگر محاسبه کردند دوستان و توانستند نشان بدهند که به جز آن پیش بینی که پارسال کردند ضربهای خورد درآمدهای مالیاتی البته در مجموع سال عرض میکنم این واضح است که وقتی فرصت تسلیم اظهارنامهها عقب میافتد، رشد درآمد هم با تاخیر انجام میشود، اما به جز آن به نظر من ما در مجموع سال انشاالله کاهش جدی یا حداقل اگر افزایش نداریم، کاهش جدی نخواهیم داشت.
در کنار این به نظر من با توجه به همین زیرساختهایی که عرض کردم با توجه به فرار مالیاتی گسترده که در کشور هست اتفاقا الان نظام مالیاتی که یکی از اجزای سازمان امور مالیاتی است میتواند اتفاقا کمک بیشتری به دولت کند، چون دولت هزینههای بیشتری امسال دارد، به نسبت به چیزی که در قانون بودجه تصویب شد لذا به نظر من این فضا هست که این اتفاق بیفتد و با توجه به پروژههایی که قبلا سازمان امور مالیاتی اعلام کرده بود که من شروع کردم مثلا دو سال پیش اعلام کرده بود من شروع کردم معوقاتی که سالها رسیدگی نشده بود، رسیدگی میکنم نتیجه آن باید الان اتفاق بیفتد، پروندههای فرار مالیاتی که شناسایی کردند باید امسال محقق شود یا آن اثر غیر مستقیم فرار مالیاتی که بیشتر هم هس.
یعنی شما وقتی با یک اصطلاح کله گندهای در یک صنفی یا در یک حوزه اقتصادی برخورد بکنید طبق تجربه ما، مالیات ابرازی کل آن صنف افزایش پیدا میکند نه فقط، آن که حالا خودش یک عددی دارد آن بحث مستقیم مبارزه با فرار، اما وقتی افراد میبینند که واقعا دارد سازمان به حساب افراد رسیدگی میکند به حساب افرادی که متخلف بودند فرار مالیاتی گستردهای داشتند، این طبق تجربه یک رشد خوبی در خود ابراز مالیات اتفاق میافتد، چون هم کسانی که تخلف داشتند نگران میشوند که ممکن است با ایشان برخورد شود و مالیاتی بیشتری از ایشان دریافت شود جریمه شوند، کسانی هم که خوش حساب بودند خودشان با تمایل بیشتری این کار را انجام میدهند که اعداد را دقیقتر اعلام کنند تمکین موثرتری بکنند که به جای اینکه عدد کمتری اظهار کنند که بعد در رسیدگی بیشتر شود، خودشان با توافق و اینها این کار را انجام میدهند.
به نظر میرسد در مجموع تا پایان سال اگر ما یک ساله ببینیم دولت از این ناحیه انشاالله مشکلی نخواهد داشت، منتها بله نیازهای بیشتری دارد، باید تدابیر بیشتری داشته باشد در کسب و کارها از منابع بانکی باید استفاده کند بحث آن جدا است، اما میخواهم بگویم از این ناحیه مشکل جدی نخواهد داشت.
سوال: پس شما معتقد هستید که امکان جبران این عقب ماندگی همچنان فراهم است و ممکن است جبران شود.
عزیزی: بله حتما هست به نظر من چیزی که خود سازمان امور مالیاتی هم در پاسخهایی که دیدم، جوابیههایی که به بعضی میهمانان برنامهها در صدا و سیما داده بود این را اشاره کرده بود که هنوز فصل اظهارنامه نرسیده است و قبل از آن تازه توانستیم این تحقق را انجام دهیم و به نظرم این بهطور حتم جبران خواهد شد.
سؤال: این رشدی که روی داد در درآمدهای مالیاتی در سال ۱۴۰۵ بیشتر از محل افزایش پایه مالیاتی است، جلوگیری از فرارها یا اصلاح معافیتها است یا درصد آن افزایش پیدا میکند؟
عزیزی: درصد که افزایش پیدا نکرده، فشار؛ یعنی از افراد به نسبت قبل مالیات بیشتری گرفته شود، منتها طبیعی است که یک بخشی اعداد با توجه به تورم و سطح عمومی قیمتها که افزایش پیدا میکند، یک بخشی ناشی از این است، طبیعی است بالأخره آن اعداد رشد کردند، نه این که افراد سود بیشتری کسب کردند، منتها اعداد وقتی رشد میکنند، این درآمدها هم اسمی رشد میکنند. یک بخشی هم ناشی از آن تلاشهایی است که مخصوصاً سالهای اخیر انجام شده، منتها امسال با توجه به مصالحی که بود عدد و رشد کمتری در نظر گرفته شد.
چند سال اخیر ما رشدهای بیشتری داشتیم به نسبت در درآمدهای مالیاتی، چون ما خیلی عقبماندگی داریم؛ یعنی این به معنای فشار نیست، به معنای این است که مؤدیان جدید بیشتر شدند، به معنای این است که دادهها به صورت کیفیتر به سازمان میرسد، بهخصوص از سال ۱۴۰۰ و بعد از آن رشد خوبی در نظام مالیاتی ایجاد شد، منتها این رشد باید پایدار باشد و برسد به سطح این که ما در قانون برنامه هفتم داریم که سطح مالیات نسبت به تولید ناخالص داخلی باید به ۱۰ درصد برسد، این یک رشدی پیدا کرد منتها بعد متوقف شد و الان باز این فاصله هست و آن شش درصد همیشگی که نوسان میکنیم.
این اتفاق افتاد، گرچه در دنیا عددش خیلی بیشتر است، اما به دنیا هم کاری نداریم، با توجه به ظرفیتی که خودمان داریم و چیزی که مشاهده میشود، بالاخره مردم خودشان میتوانند قضاوت کنند، این به معنی این نیست که از همه مردم باید مالیات گرفته شود، به معنای این است که درآمدهای کلانی در کشور وجود دارد و داریم، باید سهم دولت و سهم حاکمیت که برای مردم هزینه میشود، از آن دریافت شود.
سؤال: این چالش عمده بر سر فرارها است؟
عزیزی: بله، یک بخشی هم سر معافیتها است، معافیتها را پیشنهادم این است لایحه اصلاح قانون مالیاتهای مستقیم اگر اشتباه نکنم اوایل این دولت یا آخر دولت قبل به مجلس ارسال شد و کلیات آن هم دو هفته پیش در کمیسیون اقتصادی تصویب شد، منتها این لایحه گستردهای است؛ یعنی نظام مالیاتی را تغییر خواهد داد، مالیاتی است که سبد را تغییر خواهد داد از شرکتها به اشخاص و تغییرات مفصلی دارد، ولی حالا که دولت نیاز به درآمد دارد، میتوانست این را تصویب کند؛ بخش معافیتهای آن زودتر تصویب شود.
بهطور مثال، بحث مالیات بر سوداگری که چندین سال پیگیری شد و تصویب شد، موعد اجرا و زیرساختهایش همچنان مانده، بله چند ماه بعد به آن خواهیم رسید، اما وقتی دولت در چنین شرایطی قرار میگیرد، بهطور حتم باید آن را تصویب کند، الان هم کاری ندارد با توجه به این همه پیشرفت فناوری در کشور، زیرساختهایی که داریم، میتوانیم سریعتر ایجاد کنیم و اجرای قوانینی که هم کمک میکند به تولید، هم درآمدها شروع شود.
سؤال (در گفتوگوی تلفنی با سخنگوی سازمان امور مالیاتی): در پنج ماه اول امسال، میزان وصول مالیات سازمان امور مالیاتی تا الان چقدر بوده است؟
مهدی موحدی بکنظر: در وضع حاضر اقتصاد کشور و وضع جنگی و به نوعی پیچیدهای که در آن قرار داریم، شاید، چه بسا سازمان امور مالیاتی با یک دوگانگی مواجه باشد؛ از یک سمت لازم است که سازمان در جهت تحقق اهداف دولت و بهطور طبیعی وصول درآمدهای مالیاتی اقدام کند و از آن سمت باید ملاحظاتی را در مواجهه با مؤدیان در این شرایط اقتصادی داشته باشد. در این وضعیت اگر بخواهیم لحاظ کنیم، کشور ما در سال ۱۴۰۴ درآمدهای مصوب بودجه کشور حدود هزار و ۸۲۰ هزار میلیارد تومان بود و امسال این عدد به دو هزار و ۸۲۰ همت پیش بینی شده و میزان مصوب بودجه است که میزان رشدی که نسبت به سال گذشته در نظر گرفته شده برای مالیات، حدود ۵۵ درصد است.
با نگاهی به آمار پنج ماهه ابتدایی امسال و با توجه به شرایطی که الان سرفصلها را به شما ارائه خواهم داد و گزارش خواهم کرد، علیرغم این مشکلات و مسائلی که داشتیم، در مقایسه با پنج ماه ابتدایی سال گذشته، ما حدود تقریباً بالغ بر ۵۵ درصد میزان رشد را داریم که کاملاً انطباق دارد با وظایفی که در اختیار سازمان امور مالیاتی گذاشته شده؛ یعنی از ۵۱۲ هزار میلیارد تومان در پنج ماه ابتدایی سال گذشته، این عدد در پنج ماه ابتدایی امسال به حدود ۸۰۰ هزار میلیارد تومان رسیده است؛ بنابراین این اتفاق، اتفاقی است که به نظر مثبت است، اما در کنار سلسله مسائلی است.
ما در سالهای گذشته و به سیاق سالهای گذشته و موارد قانونی که بایستی در آن موارد قانونی عمدتاً در خرداد ماه و تیر ماه بایستی تسلیم اظهارنامه و مالیات ابرازی پرداختی مؤدیان اشخاص حقیقی و حقوقیمان را میداشتیم، این مواعیدمان تمدید شده و بسیاری از مواعیدمان در ابتدای فروردین و اردیبهشت ماه با توجه به شرایطی که وجود داشت تلاش شد تا تمدید شود، غیر از آن، ما به نوعی در یکی دو ماه ابتدایی امسال با تعطیلی یا رکود کسب و کارها و فعالیتهای اقتصادی مواجه بودیم، این شرایط در کنار ضربه خوردن به بسیاری از شرکتها و کارخانههای اصلی ما در حوزه پتروشیمی و فولادی بوده که نه تنها خود این شرکتها که درآمد قابل توجه مالیاتی را در اختیار ما قرار میدادند، خود این شرکتها در زنجیره تولید اثرگذار بودند، بسیاری از شرکتهای وابسته در حوزه تولید و این قبیل شرکتهای پتروشیمی و فولادی که ازجمله فرض کنید خودروسازی عمدتاً خودشان دچار مشکل اقتصادی شدند.
بنابراین خیلی به راحتی ما وصول مالیات را چه بسا در این حوزه نداشتیم، بماند که ما وظیفه داشتیم در این اثنا به تولید هم کمک کنیم، این که در قالب اقساط بیشتر بتوانیم دریافت مالیات داشته باشیم یا کارهایی اجرایی را در جهت وصول مالیات از حوزههای تولیدی نداشته باشیم و امثال اینها، همه این شرایط، به اصطلاح در وضعی بوده که کار را برای سازمان امور مالیاتی پیچیدهتر کرده، بماند که ما این تعجیل را همانطور که آقای عزیزی هم اشاره فرمودند در سالهای گذشته هرچند در مواعید خرداد و تیر ماه تسلیم اظهارنامهها را داشتیم و بلافاصله بعد از آن با فرایند رسیدگی روبرو بودیم، اما این فرایند رسیدگی، امسال حتی نسبت به سال گذشته با یک تأخیری صورت میگیرد.
سال گذشته اظهارنامهها را ما شهریور دریافت کردیم و فرایند رسیدگی دو تا سه ماه بعد از آن شروع شده، ولی همچنان ما در انتهای شهریور ماه هنوز موعد اظهارنامه اشخاص حقوقی را داریم یا سیام آبان، ما انتهای مهلت تسلیم اظهارنامه اشخاص حقیقی یا صاحبان مشاغل را داریم و به این شکل امیدواریم بتوانیم کاملاً به وظایف قانونی خودمان در راستای کمک به دولت و کشور در راستای تأمین درآمدها انشاءالله کمک کنیم، بماند که در این اثنا فعالیتهای بسیار خوبی هم در حال رخداد است و ما توانستیم از ظرفیت ساز و کارهای فناورانه یا ناظر بر هوشمندسازی بهره بگیریم.
به طور خاص؛ مقوله سامانه مؤدیان که از دو تا سه سال گذشته به طور جدی پیگیری پیادهسازی آن صورت گرفت و انجام شد، ثمرههای آن کار که میتواند جلوگیری از فعالیت شرکتهای صوری باشد که از سال گذشته تا الان حدود ششهزار شرکت صوری شناسایی شده، از اعتبار کاذبی که بعضاً شرکتهای صوری ایجاد میکردند، جلوگیری به عمل آمده، بسیاری از کماظهاریهای مالیات ارزش افزودهای که میتوانست صورت بگیرد در این اثنا، با تقاطعگیری اطلاعات و ریسکسنجی اطلاعات مؤدیان در موعد ارائه اظهارنامه و صدور صورتحساب صورت میگیرد؛ همه این کارهای مثبت، کارهایی هستند که امیدواریم آنها را جلو ببریم.
سؤال: الان سازمان امور مالیاتی به همه اطلاعات مربوط به نقل و انتقال مالی؛ اموال منقول و غیرمنقول به صورت کامل دسترسی دارد؟
موحدی بکنظر: بخشی از این اطلاعات، اطلاعاتی است که به موجب قانون جدیدالتصویب؛ قانون مالیات بر سوداگری و سفتهبازی اتفاق میافتد، بله، برخی از این اطلاعات کما فیالسابق در قالب بستر ماده ۱۶۹ مکرر که مورد تأکید رئیس جمهور هم هست، انجام میشود، در کنار آن موضوع، بسیاری از این اطلاعات در قالب استقرار بستر اجرایی که مورد پیشبینی قرار گرفته در قانون مالیات بر سوداگری و سفتهبازی انشاءالله امید است که در یک سال آتی با اجرا و استقرار بستر اجرایی که صورت میگیرد و تلاشی که در سازمان امور مالیاتی انجام میدهند، امید است این اطلاعات هم اضافه شود، بماند که بخش قابل توجهی از کوشش مالیاتی و فعالیتی که در سازمان صورت میگیرد و جای تشکر دارد از همه همکاران مالیاتی ما.
از همینجا از آنان تشکر کنیم بابت زحمتهایی که در این برهه و این خط مقدم جبهه اقتصادی میکشند، بتوانیم شرایط را با بهرهگیری از همین اطلاعاتی که عرض شد؛ چه صورتحسابهای الکترونیک که بهطور عملی در بستر سامانه مؤدیان صورت میگیرد؛ در جهت اجرای قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان و بقیه اطلاعاتی که از نهادهای مربوطه مثل بانک مرکزی و سایر اطلاعات در اختیارمان قرار میگیرد، کار را جلو ببریم.
سؤال: یک گلهای هم آقای عزیزی مطرح کردند درباره مشمولان ماده صد که فرمودید سامانه آن بنا بود خیلی زودتر از اینها راهاندازی شود؟ آقای عزیزی یک بار دیگر بگویید، چند گله را مطرح کردید؟
عزیزی: آقای موحدی، عرضم این بود که هم امسال و هم سال گذشته با توجه به این که شما تکالیف تسلیم اظهارنامه اصناف و تبصره صد را به تعویق انداختید، منتها سامانه که مشکلی نداشت، میتوانست چند ماه قبل بالا باشد و افراد بتوانند مراجعه کنند و کارشان را انجام دهند. این اتفاق نیفتاده، یعنی تکلیف نیست، چون میتوانست سازمان این کار را انجام دهد و افراد تا آن موعدشان فرصت داشتند این کار را انجام دهند؟
موحدی بکنظر: بله ما به شکل سنتی به این شکل بوده، ولو این که سامانه در سالهای گذشته هم به همین شکل بوده که تقریباً مهیا بوده، همچنان که الان سامانه برای اشخاص حقوقی مهیا است. برای سایر اشخاص هم سنتاً به این شکل بوده که معمولاً تا یک ماه مانده به موعد، معمولاً مراجعهها از سمت مؤدیان کمتر است، نه این که سامانه آمادگی لازم را نداشته باشد، سنتاً به این شکل است، موقعی که مواعید قانونی تمدید میشود، طبیعتاً در روزهای انتهایی منتهی به آن موعد ما باید انتظار این را داشته باشیم که افراد تسلیم اظهارنامه داشته باشند و مبتنی بر آن بتوانند اطلاعات خود را قرار دهند و الا سامانهها حداقل به طور خاص از همین الان میتوانیم عرض کنیم به اشخاص حقوقی که این سامانه باز است برای این که افراد بتوانند بیایند و تسلیم اظهارنامه را داشته باشند.
بنابر این از این حیث ما خیلی با مشکل جدی روبرو نیستیم، بحث سر این بود که با توجه به حساسیتی که در چند ماه ابتدایی سال وجود داشت، ما بتوانیم با لحاظ تمامی این ملاحظات با آن مراقبت و مواظبتی که از این حوزه داریم، بتوانیم بیاییم و به تکالیفمان عمل کنیم که آمار و ارقام نشان میدهد که اتفاقات خیلی خوبی میافتد، هرچند که امیدواریم بتوانیم با بهرهگیری از سایر ظرفیتهایی که در اختیار داریم هم این موضوع را جلوتر ببریم و کار را به انجام برسانیم، همچنان که مواعید قانونی تسلیم اظهارنامه اشخاص حقوقی ما انتهای شهریور است، امید داریم که تا انتهای شهریور بخش قابل توجهی از آن کاری که باید در سازمان در جهت تأمین منابع دولت انجام دهیم، با سرعت بیشتری جلو ببریم و بهطور طبیعی در سازمان مشاغل ما تا انتهای آبان این مهلت وجود دارد و انشاءالله سعی کنیم این کار را به خوبی جلو ببریم و بدون هیچ مشکلی کار را به سرانجام برسانیم.
سؤال: چون درباره لایحه مالیات بر سوداگری اشاره کردید که خیلی زودتر میتوانست روی دهد و نشد، جمعبندی کنید؟
عزیزی: آقای موحدی هم تأیید کردند که وقتی رقم پنج ماه گذشته هم این بوده، پس در نتیجه ما کاهش درآمدی نداشتیم و انشاءالله باید درآمد محقق شود، نکته اینجا است که بعضی بحثهای کلی که از طرف سازمان مالیاتی مطرح میشود؛ مثل اینکه وضع جنگی بوده، ما هم رعایت کردیم حال مؤدیان را، مالیات یک قانونی دارد، مقررات سفت و سختی دارد که طبق اصل ۵۱ قانون اساسی هم به جز آن نمیتوان عمل کرد، یک سری اختیارهایی هم در همان قوانین دارد و مجوزهایی که اخیراً نهادهای بالادستی دادند، چارچوب عمل سازمان، همان است؛ یعنی سازمان نمیتواند بگوید من کار بیشتری از آن انجام دادم؛ یعنی راه آمدم با مؤدی.
سؤال: موافق ملاحظه رفتاری نیستید؟
عزیزی: عرض میکنم در قالب یک چارچوب حقوقی و محاسبههایی است که باید خیلی دقیق ارائه شود که بگوییم بهطور مثال این عدد کاهش پیدا کرده، امسال به خاطر این، این قدر بهطور مثال به تعویق افتاده و سازمان، ابزارهای این ملاحظه حال مؤدیان کردن را از قبل داشته، جریمهها را میتوانسته ببخشد، میتوانسته تقسیط کند، بنابر این میخواهم تأکید کنم بحث جدیدی پیش نیامده و همان روال گذرانده میشود و ضمن اینکه جا دارد تشکر کنم از دوستانی که در سازمان مالیاتی کار میکنند، بهخصوص بدنه سازمان که با این فشار در این وضع کار میکنند، اما آن صحبتهای آقای موحدی به عنوان عملکردی که سازمان در سامانه مؤدیان انجام داده، بالاخره بعد از دو تا سه سالی که رسانه ملی هم خیلی کمک کرد به اینکه این پیش برود و دستگاهها به آن متصل شوند و شرکتها پای کار بیایند، الان باید خود را در وصولی نشان دهد و مردم احساسی از این عدالت مالیاتی داشته باشند.
به نظر میرسد این موضوع روی نداده است، همچنان و بر خلاف چیزی که گفته میشود، این بار زحمت همین مالیاتی هم که وصول میشود، بدنه سابق سازمان که همان همکاران ما بودند میکشند که هوشمندسازی و این سامانههایی که هست با توجه به اینکه درست انجام نشده، دارد یک کاری اضافه میکند؛ برای مردم مزاحمت ایجاد میکند؛ مردم ناچارند چند بار رسیدگی شود، یعنی کسی که میخواهد مالیات خود را درست بپردازد هم دچار دردسر میشود.
بنابر این به نظر میرسد که از این ناحیه خیلی جای کار دارد که این رویدادها باشد، بهخصوص اینکه خود رئیس جمهور هم به این نکته تأکید داشتند در بحث اتصال دادههای مالیاتی و یک جملهای هم دیدم امروز گفتند کسانی که میگویند نمیشود، بروند و کسانی که میگویند میشود، بیایند. اگر این دوستان هم به نظرشان نمیشود این کار انجام شود، بدانند در وضع جنگی کشور که هر میلیارد تومان برای کشور مهم است، نمیتوانیم ۵۰۰ هزار میلیارد تومان کاهش داشته باشیم.