برگزاری سوگواره عاشورایی «نذر شعر»

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا وسیما، سرپرست اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان تهران، در آیین اختتامیه جشنواره «نذر شعر» با اشاره به برگزاری این برنامه در ایام سوگواری حضرت سیدالشهدا (ع)، گفت: برگزاری «نذر شعر» برای اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان تهران و همکاران این مجموعه، توفیقی ارزشمند بود و امیدواریم خداوند این اقدام را از همه دست‌اندرکاران، شرکت‌کنندگان و خانواده‌هایی که در طول برگزاری جشنواره همراه ما بودند، بپذیرد.
یاسر تقوی، با اشاره به یاد شهدای انقلاب اسلامی و شهدای جنگ‌های اخیر و به خصوص رهبر شهید انقلاب افزود: یاد شهدای عزیز انقلاب اسلامی و همچنین شهدای جنگ اخیر، جنگ ۱۲روزه و اتفاقات پس از آن را گرامی می‌داریم و امیدواریم در مسیر پاسداشت یاد و نام این شهدا نیز ثابت‌قدم باشیم.
وی ادامه داد: در حدیثی از پیامبر اکرم (ص) آمده است که انسان باید در طول زندگی خود را در معرض نسیم‌های رحمت الهی قرار دهد. برای بنده و مجموعه همکاران اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان تهران، برگزاری سوگواری عاشورایی «نذر شعر» و همراهی با دوستانمان در سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، مصداقی از همین نسیم رحمت الهی بود.
سرپرست اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان تهران «نذر شعر» را برنامه‌ای کم‌نظیر از نظر قالب و محتوا دانست و بیان کرد: قالب شعر، قالبی کم‌نظیر و اثرگذار است و محتوای این برنامه نیز با ذکر اباعبدالله الحسین (ع)، فرهنگ عاشورا و یاد شهدای عزیز پیوند خورده است؛ بنابراین امیدواریم همه عزیزان در این مسیر ثابت‌قدم باشند.
اکبر بختیاری، دبیر نخستین سوگواره عاشورایی «نذر شعر»، در آیین اختتامیه این سوگواره با بیان اینکه هدف اصلی این رویداد به خدمت گرفتن هنر شعر برای بیان حقیقت بوده است، گفت: تمام تلاش ما این بود که هنر شعر به خدمت حقیقت بیاید؛ چراکه حقیقت در بسیاری از مقاطع تاریخی اتفاق افتاده، اما ممکن است هنر در خدمت بازنمایی آن قرار نگرفته باشد.
وی با اشاره به اینکه حماسه عاشورا بیش از هزار و ۴۰۰ سال پیش رخ داده است، افزود: این واقعه صرفاً یک رویداد تاریخی نیست که در همان زمان باقی مانده باشد، بلکه امتداد و تداوم آن را می‌توان در روز‌های امروز نیز مشاهده کرد. زمانی که رهبر ما به شهادت می‌رسد، بلافاصله ذهن انسان به شهادت حضرت سیدالشهدا (ع) و شرایطی بازمی‌گردد که ایشان با وجود ویژگی‌های برجسته و جایگاه دینی و اجتماعی خود به شهادت رسید.
بختیاری ادامه داد: وقتی کودکان شهید میناب را می‌بینیم، در شعر برخی از همین نوجوانان و جوانان برگزیده، پیوندی میان این کودکان و کودکان حضرت سیدالشهدا (ع) در کربلا برقرار شده است؛ کودکانی که قربانی عوام‌فریبی و توطئه شدند. همچنین وقتی یاران وفادار امام حسین (ع) را به یاد می‌آوریم، نمونه‌های آن را در پاسداران و نیرو‌های نظامی امروز می‌بینیم که در شرایط کنونی، به‌عنوان عناصری وفادار به اسلام و ملت، جان خود را فدا کردند.
وی گفت: در بسیاری از اشعار، این تناسب تاریخی و معنایی دیده می‌شود و به‌خوبی نشان می‌دهد که تولید عشق به امام حسین (ع) زمان نمی‌شناسد. ما در تداوم یک عصر تاریخی قرار داریم و باید همچون یاران وفادار سیدالشهدا (ع)، انتخاب خود را انجام دهیم. این مفهوم باید در شعر جاری شود تا هنر بتواند تداوم تاریخی داشته باشد.
دبیر نخستین سوگواره عاشورایی «نذر شعر» با تأکید بر نقش شعر در حفظ حافظه تاریخی ملت‌ها گفت: تاریخ، حافظه ملت‌هاست و اگر این حافظه از میان برود، درک درستی از گذشته و آینده نخواهیم داشت. شعر به‌عنوان یک رسانه و هنری متعالی باید بیانگر حقیقت باشد و هنرمند نیز باید بتواند حقیقت را در آثار خود منعکس کند تا انسان مسیر زندگی و انتخاب‌های خود را بهتر بشناسد.
بختیاری در ادامه گفت: فراخوان «نذر شعر» در ماه محرم منتشر شد و پس از آن شاهد مشارکت گسترده، پراکنده و پرشور شاعران از شهرستان‌ها و استان‌های مختلف بودیم. در ابتدا تصور نمی‌کردیم با چنین میزان گسترده‌ای از مشارکت مواجه شویم.
وی افزود: یکی از ویژگی‌های این دوره، حضور شاعران از نقاط مختلف کشور بود؛ به‌گونه‌ای که از میان شش برگزیده، سه نفر از شهرستان‌ها و استان‌های دیگر حضور داشتند و برای شرکت در آیین اختتامیه مسیر طولانی را طی کردند.
بختیاری یکی دیگر از ویژگی‌های این سوگواره را محدود نشدن آن به شاعران شناخته‌شده عنوان کرد و گفت: «نذر شعر» صرفاً در انحصار شاعران مطرح قرار نگرفت و این فرصت را برای نوجوانان، جوانان و شاعران کمتر شناخته‌شده فراهم کرد تا آثارشان دیده و داوری شود و حتی در جمع برگزیدگان قرار بگیرند.
وی با اشاره به استقبال قابل توجه نوجوانان و جوانان از بخش‌های مختلف سوگواره اظهار کرد: حضور این گروه از شاعران یکی از ویژگی‌های قابل توجه «نذر شعر» بود و در کنار گستردگی جغرافیایی آثار، نشان داد که شعر عاشورایی همچنان می‌تواند مخاطبان و استعداد‌های تازه‌ای را با خود همراه کند.
دبیر نخستین سوگواره عاشورایی «نذر شعر» با اشاره به آثار دریافت‌شده در این رویداد گفت: در مجموع ۷۴۷ اثر به دبیرخانه سوگواره ارسال شد و داوری این آثار کار دشواری بود. آثار پس از کدگذاری و طی چند مرحله غربالگری، توسط هیئت داوران بررسی شدند که جا دارد از زحمات همه داوران تشکر کنم.
وی ادامه داد: در نهایت ۴۷ اثر به مرحله نهایی داوری راه یافت و شش نفر در دو محور «حماسه حسینی» و «بعثت مردمی و رهبر شهید» به‌عنوان برگزیده انتخاب شدند؛ به این ترتیب در هر محور سه نفر برگزیده خواهیم داشت که در آیین اختتامیه از آنها تجلیل می‌شود.
بختیاری از احتمال انتشار مجموعه‌ای از آثار راه‌یافته به مرحله نهایی خبر داد و بیان کرد: ۴۷ اثر نهایی، براساس نظر هیئت داوران، از ظرفیت چاپ برخوردار هستند و به لحاظ کیفیت و محتوا قابلیت آن را دارند که در قالب کتاب منتشر شوند.
وی افزود: اگر در آینده ظرفیت و فرصت لازم فراهم شود، تلاش خواهیم کرد این آثار را به چاپ برسانیم تا امکان استفاده گسترده‌تر از آنها فراهم شود. همچنین این آثار می‌توانند در ابعاد و قالب‌های هنری دیگر نیز مورد استفاده قرار گیرند.
بختیاری در پایان با اشاره به استقبال نوجوانان و جوانان از محور «بعثت مردمی و اندیشه و شهادت رهبر شهید» گفت: یکی دیگر از نکات قابل توجه این سوگواره، میزان آثاری بود که از سوی قشر جوان و نوجوان درباره این موضوع دریافت کردیم؛ موضوعی که نشان داد نسل جدید نیز نسبت به این مفاهیم دغدغه و نگاه ادبی دارد.
معاون امور هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، در آیین اختتامیه نخستین سوگواره عاشورایی «نذر شعر»، با اشاره به جایگاه تهران در تحولات تاریخی و انقلاب اسلامی، اظهار کرد: تهران فقط پایتخت جمهوری اسلامی ایران نیست، بلکه در طول تاریخ معاصر، یکی از مهم‌ترین کانون‌های تحولات اجتماعی و سیاسی کشور بوده است.
محمد خراسانی‌زاده، با اشاره به دیدگاه رهبر شهید انقلاب درباره تهران افزود: در جلسه‌ای که درباره تهران و جایگاه آن برگزار شده بود، برای من این پرسش شکل گرفت که این «تهران» که از آن سخن گفته می‌شود و با عنوان شهری پیشتاز و دارای شناسنامه انقلابی یاد شده، کجاست که ما گاهی آن را نمی‌بینیم؟ با مرور تاریخ، از مشروطه تا انقلاب اسلامی، می‌توان نقش مردم و علمای تهران را در بزنگاه‌های مهم مشاهده کرد.
خراسانی‌زاده ادامه داد: در حوادث و جنگ‌های اخیر نیز این واقعیت بیش از گذشته برای همه آشکار شد و حماسه همراهی مردم تهران با نظام و کشور را به نمایش گذاشت. تهران در این مقطع صرفاً یک شهر نبود، بلکه به نمادی برای همه کسانی تبدیل شد که می‌خواهند پای حق بایستند.
معاون امور هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران با اشاره به تشییع و بدرقه رهبر شهید انقلاب گفت: در تاریخ شهر‌هایی داشته‌ایم که امامان خود را بدرقه کرده‌اند؛ مدینه پیامبر (ص) را بدرقه کرد و کوفه امیرالمؤمنین (ع) را. اما تهران رهبر شهید انقلاب را به گونه‌ای بدرقه کرد که سر به آسمان برافراشت و این حماسه در تاریخ ماندگار شد.
قاسم صرافان، شاعر و یکی از داوران نخستین سوگواره عاشورایی «نذر شعر»، در آیین اختتامیه این رویداد با قدردانی از برگزارکنندگان و شرکت‌کنندگان گفت: امیدوارم همه کسانی که در این سوگواره حضور داشتند، جایزه و رتبه اصلی خود را از حضرت سیدالشهدا (ع) دریافت کنند و این اتفاق، انگیزه‌ای برای ادامه مسیر شاعران باشد.
وی با اشاره به نقش انجمن‌ها و محافل ادبی در رشد شاعران اظهار کرد: بسیاری از شاعران مسیر خود را از همین جلسات و انجمن‌ها آغاز کرده‌اند. خود من نیز در ابتدا به‌صورت تفننی شعر می‌گفتم و در حوزه مهندسی و دانشگاه فعالیت داشتم، اما برگزاری یک جلسه شعر در دانشگاه و جدی گرفته شدن این مسیر باعث شد شعر برای من به یک دغدغه جدی تبدیل شود.

صرافان افزود: این مسیر به اندازه‌ای برای من جدی شد که پس از ۲۴ سال از عضویت در هیئت علمی استعفا دادم و زندگی خود را وقف شعر کردم. تجربه شخصی من نشان می‌دهد که جلسات و انجمن‌های ادبی می‌توانند زمینه رشد استعداد‌های تازه را فراهم کنند.
این شاعر با اشاره به پیوند شعر و حوادث روز گفت: برخی اشعار پس از شهادت رهبر شهید انقلاب، معنای دیگری پیدا کرده‌اند و شعر می‌تواند میان حوادث امروز و مفاهیم عاشورایی پیوند برقرار کند.
وی در ادامه اشعاری درباره عاشورا، شهدای جنگ اخیر و حضرت سیدالشهدا (ع) سرود.
در پایان مراسم اسامی برگزیدگان در دو محور «حماسه حسینی» و «رهبر شهید و بعثت مردمی» اعلام شد. این اسامی بدین شرح است:
محور «رهبر شهید و بعثت مردمی»
نفر اول: قاسم باء ـ استان گلستان
نفر دوم: شهاب مهری ـ با اثر «گل‌سر‌ها دوباره می‌رویند»
نفر سوم: زهرا سپهکار ـ شهرستان اصفهان، با اثر «مشت گره‌کرده»
محور «حماسه حسینی»
نفر اول: فاطمه عارف‌نژاد ـ شهرستان قم
نفر دوم: لیلا علیزاده ـ شهر تهران، با اثر «غمگین‌ترین فعل جهان»
نفر سوم: علی‌اصغر شیری ـ شهرستان قم، با اثر «دست قلم»