کاهش خطر بیماری‌های قلبی با مصرف تخم‌مرغ

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، این پژوهش که زیر نظر دکتر شکوفه غضنفری، عضو هیأت علمی پژوهشگران دانشکده فناوری کشاورزی ابوریحان دانشگاه تهران انجام شده است، به تازگی در مقاله‌ای با عنوان «مکمل‌سازی غذایی آلفا-لیپوئیک اسید، گندم جوانه‌زده و آنزیم چندگانه، پروفایل اسید چرب زرده و وضعیت آنتی‌اکسیدانی مرغ‌های تخم‌گذار را بهبود می‌بخشد» در نشریه Poultry Science منتشر شده است.

نتایج به‌دست‌آمده از این پژوهش نشان داد که استفاده هم‌زمان از آلفا-لیپوئیک اسید، گندم جوانه‌زده و آنزیم، بیشترین تأثیر را بر ترکیب اسیدهای چرب زرده دارد. در این گروه، نسبت اسیدهای چرب غیراشباع به اشباع افزایش یافت و مقدار اسیدهای چرب امگا -۳ مانند آلفا-لینولنیک اسید و همچنین اسیدهای چرب با زنجیره بلند مفید، به‌طور معناداری بالاتر رفت. این تغییرات به این دلیل ارزشمند تلقی می‌شود که مصرف تخم‌مرغ‌هایی با پروفایل چربی سالم‌تر می‌تواند به کاهش خطر بیماری‌های قلبی-عروقی در انسان کمک کند. همچنین برخلاف نگرانی‌های رایج، افزودن این ترکیبات نه‌تنها کلسترول زرده را افزایش نداد، بلکه در برخی تیمارها بهبود نسبت کلسترول خوب به بد نیز مشاهده شد.

از سوی دیگر، وضعیت آنتی‌اکسیدانی مرغ‌ها نیز به‌شکل محسوسی تقویت شد. اندازه‌گیری آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی مانند سوپراکسید دیسموتاز، گلوتاتیون پراکسیداز و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی تام سرم نشان داد که مرغ‌های دریافت‌کننده جیره کامل، توانایی بالاتری در مقابله با رادیکال‌های آزاد دارند. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که بهبود سیستم آنتی‌اکسیدانی پرنده، نه‌تنها سلامت و طول عمر اقتصادی مرغ را افزایش می‌دهد، بلکه از اکسیداسیون چربی‌های مفید زرده در طول نگهداری تخم‌مرغ نیز جلوگیری می‌کند و محصولی با ماندگاری بالاتر و طعم بهتر به دست می‌دهد.

سرپرست این تیم تحقیقاتی، گفت: نکته کلیدی این پژوهش، نقش هم‌افزایی سه جز مورد بررسی بود. آلفا-لیپوئیک اسید به‌عنوان یک آنتی‌اکسیدان قدرتمند محلول در آب و چربی، هم به بازسازی سایر آنتی‌اکسیدان‌ها (مانند ویتامین‌های C وE) کمک کرد و هم از طریق بهبود متابولیسم انرژی، ساخت اسیدهای چرب را به سمت مسیرهای مطلوب هدایت کرد. گندم جوانه‌زده نیز با دارا بودن آنزیم‌های طبیعی، ویتامین‌ها و اسیدهای چرب ضروری، بستری مغذی فراهم کرد. اما مشکل اصلی، وجود ترکیبات ضدتغذیه‌ای و فیبر بالا در گندم جوانه‌زده بود که هضم آن را برای طیور دشوار می‌ساخت. اینجا بود که مکمل چندآنزیمی وارد عمل شد و با تجزیه فیبر و فیتات، دسترسی به مواد مغذی را به حداکثر رساند. در واقع، بدون حضور آنزیم، بخش زیادی از فواید گندم جوانه‌زده و آلفا-لیپوئیک اسید هدر می‌رفت.

دکتر غضنفری افزود: این پژوهش نشان می‌دهد که با یک راهبرد تغذیه‌ای هدفمند و نسبتاً ساده می‌توان تخم‌مرغ را به یک «غذای فراسودمند» تبدیل کرد، بدون آنکه نیاز به افزودنی‌های مصنوعی گران‌قیمت یا مداخلات پیچیده باشد. در شرایطی که مصرف‌کنندگان به‌طور فزاینده‌ای خواهان محصولات طبیعی و سالم هستند، جایگزینی بخشی از غلات معمولی با گندم جوانه‌زده و تکمیل آن با آلفا-لیپوئیک اسید و آنزیم می‌تواند پاسخی عملی به این تقاضا باشد. ضمن آنکه بهبود سلامت متابولیکی خود مرغ، هزینه‌های تولید را از طریق کاهش بیماری‌ها و افزایش بهره‌وری کنترل می‌کند.

محققان این پژوهش تأکید کرده‌اند که تعیین دوز اقتصادی و بهینه هر یک از این ترکیبات برای استفاده تجاری در مقیاس بزرگ، نیازمند مطالعات تکمیلی است. با این حال، نتایج فعلی چشم‌اندازی روشن برای صنعت مرغداری و متخصصان تغذیه ترسیم می‌کند تا با فرمولاسیون‌های نوآورانه، پلی میان سلامت دام و سلامت انسان بزنند و تخم‌مرغ را به عنوان یک منبع کامل‌تر از اسیدهای چرب سودمند و آنتی‌اکسیدان‌ها به سفره‌ها بازگردانند.